Cesarskie cięcie

Beata Turska

Boisz się nawet myśleć o cesarskim cięciu. A może marzysz, żeby Twoje dziecko właśnie tak przyszło na świat? Dowiedz się, jak przebiega cesarskie cięcie!

Cesarskiego cięcia nie powinno się robić ot tak, po prostu. To poważna operacja, którą przeprowadza się tylko wtedy, gdy poród siłami natury jest niemożliwy albo zbyt niebezpieczny dla dziecka czy mamy.

Najpierw decyzja o sposobie rodzenia
O tym, że cięcie cesarskie jest konieczne, lekarz może zdecydować na początku ciąży, tuż przed rozwiązaniem albo dopiero w trakcie porodu. Operację wykonuje się, jeżeli:
- poród przebiega za wolno, wystąpi krwotok z powodu przedwcześnie odklejonego łożyska lub łożyska przodującego,
- dziecko w czasie porodu jest ułożone nieprawidłowo (np. miednicowo, w pierwszej ciąży), ma zaburzenia akcji serca,
- mama ma poważną wadę serca z zaawansowaną niewydolnością krążenia; istnieje ryzyko, że podczas parcia odklei się jej siatkówka; gdy jej miednica jest zbyt wąska lub występują zmiany chorobowe w obrębie narządu rodnego (np. mięśniaki).


Forum - dołącz do dyskusji: poród przez cesarkę >>

Przed cesarskim cięciem
Jeśli operacja jest planowana, przyszła mama przygotowuje się do niej już wcześniej. Przez co najmniej sześć godzin nie może jeść, położna proponuje czopki glicerynowe na wypróżnienie, goli okolicę łonową, zakłada cewnik do pęcherza, a na nogi (jeśli kobieta ma żylaki) opaskę uciskową zapobiegającą zakrzepom. Podaje się dożylnie leki, niedopuszczające do powstania wrzodu stresowego żołądka. Gdy decyzja zapada nagle, wszystko wygląda podobnie, pomija się jednak dietę i opaskę uciskową.

Przed zabiegiem trzeba znieczulić
Kiedyś cesarskie cięcie przeprowadzało się tylko w znieczuleniu ogólnym. Środki usypiające i przeciwbólowe podawano drogą wziewną lub dożylnie. Działały błyskawicznie, ale były sporym obciążeniem dla mamy i dziecka. – Dziś robi się tak bardzo rzadko. Nawet jeżeli cesarskie cięcie odbywa się z tzw. wskazań nagłych i liczy się dosłownie każda sekunda, doświadczony anestezjolog w dobrze wyposażonym szpitalu jest w stanie zastosować znieczulenie podpajęczynówkowe.

Jak się robi znieczulenie przed cesarskim cięciem
Do przestrzeni podpajęczynówkowej kanału kręgowego anestezjolog wstrzykuje lek, który oddziałuje na rdzeń kręgowy i w ciągu kilkudziesięciu sekund znieczula ciało od pępka w dół. Brzmi groźnie, ale takie rozwiązanie jest bezpieczniejsze niż narkoza. Ukłucie boli tyle, co zwykły zastrzyk. Potem czuje się ciepło i drętwienie nóg. Podczas operacji kobieta jest przytomna, ale nie odczuwa bólu. Czuje natomiast dotyk i chłód narzędzi. Można też zastosować znieczulenie zewnątrzoponowe, takie jak
przy porodzie siłami natury. Lek podaje się przez cewnik założony do przestrzeni nadoponowej kanału kręgowego. Jest ono równie skuteczne, ale trzeba poczekać 20 minut, by zadziałało. Nie korzysta się z niego, gdy trzeba szybko operować.

Jak rodzi się dziecko
Najpierw przecina się skórę, następnie powłoki brzuszne i dolny odcinek macicy. Potem przebija się pęcherz płodowy i wyciąga dziecko. Wszystko trwa tylko kilka minut.Zdarza się wręcz, że dziecko nie zdaje sobie sprawy z całego zamieszania i... śpi. Po przecięciu pępowiny maluch trafia w ręce neonatologa lub pediatry.
Jeśli warunki na sali operacyjnej i stan malca na to pozwalają, po wstępnych oględzinach można go pokazać mamie. Później lekarz musi wyjąć łożysko i zszyć wszystkie warstwy: macicę, otrzewną, mięśnie, powięź, tkankę podskórną i skórę. Cała operacja trwa przeważnie 30–40 minut, w razie potrzeby dłużej.

Co się dzieje po cesarskim cięciu
Po zabiegu mama trafia na salę pooperacyjną lub oddział położniczy. Czucie poniżej pępka zaczyna wracać po kilku godzinach, ale po znieczuleniu podpajęczynówkowym trzeba leżeć 12 godzin (dzieckiem wtedy opiekują się położne, mama siusia przez cewnik). Pierwszy posiłek dostaje się po 24 godzinach. Mama i jej szkrab zostają w szpitalu dłużej niż po porodzie siłami natury – zazwyczaj 4–7 dni. Mama może mieć kłopoty z korzystaniem z toalety, ból może też sprawiać śmiech czy kichanie.
Szew (ten zewnętrzny, bo nici stosowane wewnątrz się rozpuszczają) zdejmuje się po mniej więcej tygodniu. Jeszcze przez kilka miesięcy okolica rany może być „zdrętwiała”, ponieważ podczas operacji zostały uszkodzone zakończenia nerwów.
Powrót do formy po cesarskim cięciu trwa dłużej niż po porodzie naturalnym. Przez pierwsze tygodnie trzeba się jeszcze bardziej oszczędzać, unikać ćwiczeń, dźwigania. Można jednak bez przeszkód zajmować się dzieckiem i brać je na siedząco na ręce.

Oto jest pytanie
1. Czy po cesarskim cięciu można karmić piersią
Tak, choć na początku może być trudniej niż po porodzie naturalnym. Jeśli operację przeprowadzono, zanim pojawiły się skurcze, twój organizm może jeszcze „nie wiedzieć”, że czas produkować mleko. Aby rana nie bolała w czasie karmienia, osłoń ją poduszką i na niej ułóż dziecko.

2. Czy następne dziecko urodzi się tak samo
To zależy od tego, czemu zrobiono pierwsze cesarskie cięcie. Wiele kobiet rodzi kolejne dzieci drogą naturalną. Jeśli następna ciąża zakończy się operacją, nowe cięcie robi się w miejscu poprzedniego (jeżeli blizna była brzydka, wycina się ją).

3. Kiedy można znów zajść w ciążę
Blizna po cięciu musi być dobrze zagojona. Lepiej więc nie zachodzić w ciążę przez minimum rok, a najlepiej dwa lata.

4. Czy po cesarskim cięciu widać bliznę
Nacięcie robi się dwa palce powyżej spojenia łonowego. Po zagojeniu prawie nie widać blizny, nawet w skąpym bikini. Cięcie ma 10–15 cm. Jego szerokość zależy m.in. od wielkości i ułożenia dziecka, twojej tuszy.